Mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp được chạm khắc và thể hiện bằng chữ Hán – Nôm có ý nghĩa sâu sắc về phúc đức, đạo hiếu và gia phong. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách đọc nội dung trên bức hoành phi câu đối muốn truyền tải. Chúng ta cùng tìm hiểu cách đọc và lý giải nội dung để hiểu rõ hơn về văn hoá tâm linh trong bài viết sau.
Toàn bộ quá trình hoàn thiện nhà gỗ 3 gian
Hoành phi câu đối thờ gia tiên gồm những phần nào?
Hoành phi câu đối là nét đẹp văn hoá tâm linh không thể thiếu được đối với không gian thờ cúng của người Việt. Mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp không chỉ để trang trí, mà còn thể hiện gia phong, lòng thành kính và ước mong về lời chúc tốt đẹp đối với tổ tiên.
Bức hoành phi câu đối gồm hai phần sau:
Hoành phi: Là tấm bảng gỗ hình chữ nhật nằm ngang được khắc hoặc viết các đại tự bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm. Hoành phi có vai trò như “linh hồn” của không gian thờ cúng, thể hiện nội dung con cháu muốn gửi gắm. Nội dung trên bức hoành phi thường là những cụm từ ngắn gọn, súc tích, thể hiện đạo hiếu với tổ tiên, gia phong của dòng họ và lời chúc phúc, cầu bình an.
Câu đối: Câu đối gồm hai vế đối xứng nhau về hình thức và nội dung. Trong không gian thờ cúng câu đối được treo ở hai cột hoặc hai bên bức hoành phi, mỗi vế có số chữ bằng nhau, đối xứng về ý nghĩa, thanh điệu và kết cấu từ ngữ. Câu đối bổ sung và mở rộng ý nghĩa cho hoành phi, nội dung câu đối thờ gia tiên thường nói về công đức tổ tiên, đạo làm con và làm người.
>> Xem thêm: Lối kiến trúc thú vị của nhà ở truyền thống đồng bằng Bắc Bộ
Nguyên tắc đọc hoành phi câu đối thờ gia tiên
Để đọc mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp hiểu đúng nội dung, cần tuân thủ theo những nguyên tắc cơ bản sau:
- Đọc theo chữ Hán – Hán Việt, không đọc theo chữ Quốc ngữ hiện đại.
- Hiểu nghĩa theo ngữ cảnh văn hóa và thờ cúng, tránh dịch máy móc.
- Không chỉ đọc chữ mà còn hiểu được ý nghĩa thể hiện.
Hướng đọc chữ Hán trên hoành phi
Hầu hết hoành phi cổ hoặc viết theo lối truyền thống đều sử dụng chữ Hán hoặc chữ Nôm. Chữ Hán trên hoành phi thường được viết theo thứ tự từ phải sang trái và từ trên xuống dưới (với câu đối). Đây là quy tắc truyền thống trong văn tự Hán cổ, được áp dụng trong các mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp hiện nay.
Đây là cách viết và đọc truyền thống của người xưa. Tuy nhiên hiện nay có một số bức chữ Quốc ngữ được viết theo lối hiện đại thì sẽ đọc từ trái sang phải. Vì vậy cần quan sát hướng chữ để xác định cách đọc đúng.
Thứ tự đọc hoành phi và câu đối
Thứ tự đọc hoành phi và câu đối chuẩn như sau:
- Đọc hoành phi trước (ở giữa, treo ngang).
- Đọc vế phải câu đối (tính theo hướng nhìn từ bàn thờ ra).
- Đọc vế trái câu đối.
Cách đọc này giúp hiểu trọn vẹn ý nghĩa tổng thể mà bộ hoành phi câu đối muốn truyền tải.
Cách đọc mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp
Để đọc đúng mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp cần thực hiện theo các bước sau đây:
- Xác định chữ Hán trên hoành phi.
- Đọc âm Hán Việt của từng chữ.
- Ghép nghĩa từng chữ, từng cụm và câu.
- Liên hệ với ý nghĩa thờ cúng, đạo hiếu.
Khi đọc theo cách này sẽ tránh hiểu sai hoặc dùng hoành phi câu đối không phù hợp với không gian thờ.
Các cụm chữ hoành phi thường gặp
Các cụm chữ hoành phi phổ biến trong thờ gia tiên gồm:
- Đức Lưu Quang: Đức độ để lại, ánh sáng soi truyền.
- Tổ Đức Lưu Phương: Công đức tổ tiên lưu truyền muôn đời.
- Phúc Mãn Đường: Phúc đức đầy nhà.
- Ẩm Hà Tư Nguyên: Uống nước nhớ nguồn.
- Vạn Cổ Anh Linh: Linh thiêng muôn đời.
- Phúc Lộc Thọ: Mong cầu ba điều hạnh phúc lớn nhất: May mắn, Tài lộc và Sống lâu.
- Ẩm Thủy Tư Nguyên: Uống nước nhớ nguồn, nhắc nhở lòng biết ơn cội nguồn.
- Phụ Mẫu Ân Thâm: Công ơn cha mẹ sâu nặng như biển trời.
Cách đọc âm Hán Việt và giải nghĩa dễ hiểu
Khi đọc âm Hán Việt nên lưu ý mỗi chữ có âm cố định, không đọc tùy ý và không dịch từng chữ rời rạc, mà cần hiểu ý nghĩa tổng thể. Dưới đây là ví dụ tham khảo:
- Tổ Đức Lưu Phương
- Tổ: tổ tiên
- Đức: đức hạnh
- Lưu: để lại
- Phương: hương thơm, tiếng tốt
Ý nghĩa thể hiện công đức của tổ tiên và để lại tiếng thơm cho con cháu muôn đời.
Hiểu đúng cách đọc nội dung trên mẫu hoành phi câu đối thờ gia tiên đẹp không chỉ giúp gia chủ nắm rõ ý nghĩa chữ Hán – Hán Việt, mà còn thể hiện sự trân trọng đối với giá trị đạo hiếu và truyền thống gia đình. Nếu quý gia chủ có nhu cầu thiết kế thi công nhà thờ gia tiên trọn gói, hãy liên hệ Nhà Gỗ Phúc Lộc theo số hotline 0973 812 666 để được tư vấn cụ thể nhất.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ
>Tham khảo những dự án nhà gỗ cổ truyền đẹp